Τονισμὸς εἰς τὸ πολυτονικὸ σύστημα. Μέρος 2ον ''Κανόνες Χρήσεως Τόνων''

Ἡ χρήσις τόνων εἰς τὸ πολυτονικὸ σύστημα εἶναι ἰδιαιτέρως ἀπλή. Ἀς ξεκινήσωμεν ἀπὸ τὰ βασικά. Ἡ ἀρχαἰα ἑλληνικὴ γλῶσσα εἴχε 24 γράμματα, ὄπως καὶ στὴ νεοελληνική. Τὰ φωνήεντα ἦσαν 7. Χωρίζονταν σὲ 3 βασικὲς κατηγορίες. Στὰ μακρὰ φωνήεντα, δηλαδὴ μεγάλης διαρκείας (η, ω), στὰ βραχέα, δηλαδὴ μικρὰς διαρκείας (ε, ο) καὶ στὰ δίχρονα, τὰ ὁποία ἦταν ἄλλοτε μακρὰ καὶ ἄλλοτε βραχέα (α, ι, υ). Οἱ δίφθογγοι ἦσαν 11. 8 κύριες καὶ 3 καταχρηστικές. Κύριες ἦσαν: αι, ει, οι, αυ, ευ, ου, ηυ, υι. Καταχτηστικὲς ἦσαν: ᾳ, ῃ, ῳ. Τὸ μικρὸ ''ι'' κὰτω ἀπὸ τὰ γράμματα ὀνομάζεται ''υπογεγραμμένη''. Εἶναι μακρόχρονες, ἘΚΤΟΣ κάποιων ἐξαιρέσεων (αι, οι ΜΟΝΟΝ εἰς τὸ τέλος τῶν λέξεων.)

Μία λέξη μπορεῖ νὰ τονιστῂ στὴ λήγουσα (τελευταὶα συλλαβὴ), στὴ παραλήγουσα καὶ στὴν προπαραλήγουσα. ΠΡΟΣΟΧΗ! Παραπάνω δὲν μπορεῖ νὰ τονιστῂ ΚΑΜΙΑ ΛΕΞΗ.

Κανόνας 1ος: Κάθε βραχύχρρονη συλλαβὴ ὅταν τονίζεται παίρνει ὈΞΕΙΑ π.χ ὄρος
Κανόνας 2ος: Ἡ προπαραλήγουσα ὅταν τονίζεται,  παίρνει ὈΞΕΙΑ π.χ ἄτομον
Κανόνας 3ος:  Μακρὸ πρὸ βραχέος ΠΕΡΙΣΠΑΤΑΙ π.χ νῆσος
Κανόνας 4ος: Μακρὸ πρὸ μακροῦ ὈΞΥΝΕΤΑΙ π.χ ἥβη
Κανόνας 5ος: Ὅταν ἡ λήγουσα εἶναι μακρὰ, ὁ τόνος κατεβαίνει. π.χ ἄνθρωπος--ἄνθρώπου. ΠΡΟΣΟΧΗ! Ἰσχύει μόνον ἀπὸ προπαραλήγουσα σὲ παραλήγουσα.
Κανόνας 6ος: Ὅταν ἡ λήγουσα παίρνει ὀξεία καὶ ΔΕΝ ἀκολουθεῖ σημεῖο στίξεως, ἡ ὀξεία ἈΝΤΙΚΑΘΙΣΤΑΤΑΙ ἀπὸ τὴν ΒΑΡΕΙΑ.
Σὲ περίπτωση ποῦ ΔΕΝ γνωρίζετε ἕνα γράμμα τὶ εἶναι, σκεφτεῖτε μὲ πονηρία π.χ Ἀναπλύεις.
Τὸ υ δὲν γνωρίζομεν τῖ εἶναι. Σκεπτόμεθα: Ἀν ἦταν βραχύ, θὰ ἔπαιρνε ὀξεια. Ἀν ἦταν μακρό, θὰ ἴσχυε ὁ κανόνας μακρὸ πρὸ μακροῦ ὀξύνεται. Συνοψίζοντας, καὶ στὶς 2 περιπώσεις ἡ λέξη ὀξύνεται.

Ὠστόσο, ''κάθε κανόνας ἔχει καὶ μιαν ἐξαίρεσιν.'' Γίνεται κατανοητὸν ὅτι ὐπάρχουν καὶ ἐξαιρέσεις στοὺς παραπάνω κανόνες. Π.χ τὰ συνηρημένα ρήματα (ἀγαπάω, ἀγαπῶ κ.ο.κ), στὸν 2ον τύπο παίρνουν περισπωμένη.

Ἀκολουθεῖ τὸ 3ο μέρος '' Κανόνες Χρήσεως Πνευμάτων''

~Σ.Τ~

Τονισμὸς εἰς τὸ πολυτονικὸ σύστημα. Μέρος 1ον ''Τόνοι & Πνεύματα''

Ὁ καθένας ἔχει ἀναρωτηθεῖ πῶς τόνιζαν οἱ ἀρχαῖοι ἕλληνες. Σύστημα τονισμοῦ μέχρι τὸ 1981, ᾖτο τὸ πολυτονικό. Χρησιμοποιοῦντο οἱ τόνοι ( περισπωμένη, ὀξεία, βαρεία) καὶ τὰ πνεύματα (δασεία, ψιλή). Τὰ πνεύματα χρησιμοποιοῦντο γιὰ τὴν προφορὰ. Ἀκόμη καὶ σήμερα κάποιοι θὰ ἔχετε παρατηρήσει ὅτι σὲ ξένες γλῶσσες διατηρεῖται ἡ δασεία. Π.χ εἰς τὴν λέξην hour, τὸ ''h'' εἶναι ἡ δασεία.  Οἱ τόνοι χρησίμευαν στὸν τόνο τῆς φωνῆς. Ἡ ὀξεία δήλωνε ὑψηλότερο τόνο, ἡ βαρεία ἀντικαθιστοῦσε τἠν ὀξεία καἰ προφερόταν σὲ χαμηλότερο τόνο, ἐνῷ ἡ περισπωμένη (ὀξυβαρεία) σήμαινε ὅτι ὁ ὀμιλητής ἔπρεπε νὰ ἀνεβάσῃ καὶ νὰ κατεβάσῃ ἀμέσως τὸν τόνο τῆς φωνῆς τοῦ. Ἐπί παραδείγματι, ἡ λέξη ''βῆμα'' προφερόταν ''μπέὲμα''.

Ἀκολουθεῖ τὸ 2ο μέρος ''Κανόνες χρήσης τόνων''.

~Σ.Τ~

Τὸ νέο Ἱστολόγιο γιὰ τοὺς λάτρεις τῆς καθαρευούσης.

Ὁ καινούργιος Ἱστότοπος '' Ὁ κόσμος τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Γλώσσης'' ἔχει ὠς κύριο σκοπὸ νὰ κάνῃ τὸν σύγχρονο Ἑλληνα νὰ ἔλθῃ εἰς μίαν ἐπαφὴν μὲ τὴν γλώσσαν ποῦ ομιλεῖτο αρκέτα χρόνια πρὶν ἀπὸ τοὺς προγόνους μας. Ὁ νεοέλλην καὶ γενικότερα ὁ Ἔλλην δὲν ἔχει κατανοήσει ὅτι ακόμη καὶ εἰς τὴν σήμερον ἐποχήν, ὄπου ἡ ἑλληνική γλῶσσα βρίσκεται σὲ μίαν κρίσην, ἰδιαιτέρως μεγάλη, πόσο σημαντικὸ κομμάτι τῆς Ἑλλάδος ἀποτελεῖ ἡ-πλέον ξεχασμένη- ἀρχαία ἑλληνική γλῶσσα. Ἐν τέλει, πρέπει νὰ ὑπενθυμίζουμε ὅτι παρά τὶς δυσκολιές καὶ τὰ προβλήματα τῆς χώρας μας, δὲν πρέπει νὰ ξεχνοῦμε τὸν πολιτισμὸ μας.

Εὐχαριστῶ, Σ.Τ